Dilekçe Hakkı İşlemleri ile ilgili Dilekçe Hakkının anayasa ve yasalarda nasıl düzenlendiği, Dilekçe Hakkının nasıl kullanılacağı, Dilekçe Hakkı kullanırken hangi makamlara başvurulacağı, Devlet Memurlarının Dilekçe Hakları gibi konularda detaylı bilgi edinebileceksiniz.

DİLEKÇE HAKKI

 

Genel

 

Bireylerin, kişisel veya kamusal konularla ilgili dilek ve şikayetlerini yalnız veya başkaları ile birlikte yargı organı dışındaki resmi kuruluşlara sunabilme hakkıdır.

Dilek şeklinde yapılan başvurularda resmi bir makamdan ya doğrudan doğruya kendisi ya da kamusal bir iş için, yetkisi dahilinde olmak üzere bir eylem ya da bir karar istenmekte; şikayet şeklinde olanlarda ise genel anlamda haksızlığa uğrayan bir kişi ya da kurumun çıkarlarının zedelenmesi ya da hukuk düzenindeki aksaklıklar ortaya konmaktadır. Dilekçe hakkı, bireylerin kendileriyle veya kamusal işlerle ilgili olarak, tek başlarına veya topluca yargı dışında kalan devlet organlarına, dertlerini, sorunlarını, şikayetlerini, uğradıkları haksızlıkları ileterek çözüm bulmalarını istemelerinden ibaret bir insan hakkı olarak tanımlanmıştır. Dilekçe hakkı siyasi haklar bölümüne girer.

 

Anayasa’da Dilekçe Hakkı

 

Bilindiği üzere, Anayasamızın “VII. Dilekçe hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir.

Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Bu hakkın kullanılma biçimi kanunla düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.

 

Kanun’da Dilekçe Hakkı

 

Diğer yandan, “Türk vatandaşlarının ve Türkiye'de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma haklarının kullanılma biçimini düzenlemek” amacıyla 3071 sayılı “Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun” 01/11/1984 tarihinde TBMM’de kabul edilerek 10/11/1984 tarihli ve 18571 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 Kanun’un “Dilekçe Hakkı:” başlıklı 3’üncü maddesinde “Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler.” hükmüne yer verilmiştir.

 

Devlet Memeurlarının Dilekçe Hakkı

 

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Müracaat, Şikâyet ve Dava Açma:” başlıklı 21’inci maddesinde, “Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikâyet ve dava açma hakkına sahiptirler.

Müracaat ve şikâyetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikâyet edilen amirler atlanarak yapılır.

Müracaat ve şikâyetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve şikâyetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Kanun’un anılan hükmüne dayanılarak çıkarılan “Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik” 12/01/1983 tarihli ve 17926 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan Yönetmeliğin, “Müracaat ve İhbar” başlıklı üçüncü kısmında yer alan “Müracaat Hakkı ve İhbar Yükümlülüğü” başlıklı 11’inci maddesinde, “Devlet memurları, kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat hakkına sahiptirler. Ayrıca Devlet memurları, görevleri sırasında haberdar oldukları konusu suç teşkil eden durumları yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdürler.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine ”Karar Mercii” başlıklı 12’nci maddesinde, “Müracaatlar hakkında karar verme yetkisi, kurumların çalışma usul ve esaslarını belirleyen Kanun, Tüzük ve Yönetmelikler ile müracaat konusunu çözümlemeye yetkili kılınan mercilere aittir.

Müracaatı kabul eden ancak sorunu çözümleme yetkisi bulunmayan amirler bunları silsile yolu ile birinci fıkrada belirtilen mercilere 3 gün içinde intikal ettirilir.” hükmüne; “Toplu müracaat yasağı, şekil, yapılacak işlemler, süre, itiraz, müracaat edenin sorumluluğu konularında uygulanacak hükümler.” başlıklı 13’üncü maddesinde ise, “Bu yönetmeliğin 4, 5, 7, 8, 9 ve 10’ncu maddeleri ile belirlenen usul ve esaslar Devlet Memurlarının yapacakları müracaatlar hakkında da geçerlidir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde atıfta bulunulan 4, 5, 7, 8, 9, 10’ncu madde hükümleri ise aşağıdaki gibidir:

 

TOPLU ŞİKÂYET YASAĞI 

 

Madde 4 - Birden fazla Devlet Memurunun toplu olarak söz veya yazı ile şikâyette bulunmaları yasaktır./Bir veya aynı hadise birden fazla memurun şikayetlerine sebep veya konu olursa bunların herbiri, ayrı ayrı ve tek başına şikayet haklarını kullanabilirler.

 

YAPILMA ŞEKLİ

 

Madde 5 - Şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile ve şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.Yazılı şikayetler maksadı en iyi ifade edecek şekilde ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yazılan bir dilekçe ile yapılır. Dilekçede tespit edilen eksiklikler ile suç teşkil etmeyen usulsüzlüklerin giderilmesi şikayeti kabul eden amirlerce sağlanır.Sözlü şikâyetlerde de bu esaslara uyulur.Sözlü olarak yapılan şikâyetler, şikâyeti yapanın istemi halinde yapıldıkları anda şikâyetçi ile şikâyeti kabul eden amir tarafından birlikte imzalanan bir tutanakla tespit olunur ve iki tarafa verilir.Amir de şikâyetin tutanağa geçirilmesini isteyebilir. Şikâyetçi tutanak düzenlenmesinden kaçınırsa şikâyet yapılmamış sayılır.

 

YAPILACAK İŞLEMLER

 

Madde 7 - Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapılan şikayetler karar vermeye yetkili amirlerce incelenir ve karara bağlanır. Kararlar şikâyet sahiplerine ve lüzum görülürse şikâyet edilene yazı ile bildirilir.

 

SÜRE

 

Madde 8 - Şikâyetlerin incelenmesi ve bir karara bağlanarak şikayet sahiplerine tebliğ edilmesi ile ilgili bütün işlemlerin en geç şikayet dilekçesinin karar merciine intikal ettiği tarihi izleyen 30 gün içinde tamamlanması zorunludur.Adli ve idari tahkikata konu olacak nitelikteki şikâyetler hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

 

İTİRAZ

 

Madde 9 - Şikâyette bulunan ve şikâyet edilen memurlar yetkili amirlerce verilen kararlara karşı bir defaya mahsus olmak üzere kararın kendilerine tebliğini izleyen 10 gün içinde bir üst mercie itiraz edebilirler.İtirazların yapılmasında ve incelenip karara bağlanmasında şikâyetler hakkında bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar geçerlidir.

 

ŞİKÂYET EDENİN SORUMLULUĞU

 

Madde 10 - Şikâyet haklarını kullanan Devlet Memurlarına şikâyetlerinden dolayı bir ceza verilemez.Ancak, şikâyet haklarını bu Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette kullananların veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işleyenlerin sorumlulukları saklıdır.”

 

 

Dilekçe Hakkının anayasa ve yasalarda nasıl düzenlendiği, Dilekçe Hakkının nasıl kullanılacağı, Dilekçe Hakkı kullanırken hangi makamlara başvurulacağı, Devlet Memurlarının Dilekçe Hakları

 

trrioenson3.png

           

           DİĞER

  RESMİ İŞLEMLERE

      GİTMEK İÇİN

 

© 2015 Beylikdüzümüz Tüm hakları Saklıdır. Web Tasarım Adil Ayık